Tüketici Güven Endeksi 2022 [Detaylı Anlatım]

Eğer ekonomi haberlerini takip ediyorsanız mutlaka tüketici güven endeksini duymuşsunuzdur. Bu parametre, bir ülkenin ekonomisinin ne durumda olduğunu ortaya koyan bir göstergedir. Peki tüketici güven endeksi nedir? Neden bu kadar önemli?

Bu yazımda tüketici güven endeksi ile alakalı tüm bilgileri aktarmaya çalışacağım. Yazımı okuduğunuzda tüketici güven endeksinin neden bu kadar önemli olduğunu ve tüketici güven endeksi nasıl hesaplanır öğreneceksiniz.

Tüketici Güven Endeksi Nedir?

tüketici güven endeksi nedir

Tüketici güven endeksi, tüketicilerin kişisel mali durumları ve genel ekonomiye ilişkin mevcut durum değerlendirmeleri ve gelecek dönem beklentileri ile yakın gelecekteki harcama ve tasarruf eğilimlerini ölçülmesini amaçlayan bir göstergedir.

Paranın keşfinden günümüze kadar gelişen bir kavram olan ekonomiyi ölçmek, düzenlemek ve geliştirmek için kullanılan birçok parametreden bir tanesi olan tüketici güven endeksi, ülkelerin ekonomik durumu hakkında en net fikri veren kaynaklardan da bir tanesidir.

Bu göstergenin 1916 yılında kurulan Konferans Kurulu (The Conference Board) tarafından 1967 yılında tanımlanmıştır. Hemen akabinde de Amerika Birleşik Devletleri tarafından her ay 5000 hane halkı üzerinde uygulanmaya başlamıştır. Günümüzde ise ülkeler kendi gereksinimlerine göre bu parametreyi uygulamaktadır.

Türkiye’de ise Avrupa Birliği ülkelerinin ve aday ülkelerinin kullandığı denge yöntemine göre hesaplamalar yapılır.

Tüketici Eğilim Anketi Nedir?

Tüketicilerin kişisel mali durumları ile genel ekonomiye ilişkin mevcut durum değerlendirmeleri ve gelecek dönem beklentileri ve yakın gelecekteki harcama/tasarruf eğilimlerinin ölçülmesi amacıyla aylık olarak uygulanan bir ankettir.

Türkiye de TÜİK ve TCMB iş birliği ile gerçekleştirilen tüketici eğilim anketine göre belirlenmektedir. Tüketici eğilim anketi bağımsız bir anket olarak aylık periyotlarda uygulanır. Anket sonuçları yaş ve cinsiyete göre ağırlıkları belirlenerek sınıflandırılır. Elde edilen sonuçlar ise ilgili ayın son haftasında TÜİK tarafından haber bülteninde yayınlanır. 2004 yılından günümüze dek gerçekleştirilen tüm araştırma sonuçları TÜİK web sitesinde yer almaktadır.

Tüketici güven endeksi anketi

Türkiye’de endeks anketine her ay 720 kişi katılır. Anket bir çağrı bir merkezinden kişileri arayarak yapılır. Anketin güvenilirliği için her ay ankete katılan 720 kişinin %50’si yeni kişilerden oluşur. Ayrıca bu ankete kişiler en fazla iki kez katılabilir. Bu kişileri belirlenen kriterlere göre seçim yapan bir yazılım belirler. Katılımcıların %50’s erkek, %50’si kadındır. 288 katılımcı 18-35 yaş, 432 katılımcının 36-55 yaş, 500 katılımcının İstanbul, Ankara ve İzmir’den; 220 katılımcının ise diğer illerden olması gerekir.

Tüketici Güven Endeksi Nasıl Hesaplanır?

Türkiye’de tüketici güven endeksi değerleri, Avrupa Birliğinin kullandığı denge yöntemine göre hesaplanır. Bu yöntemde olumlu ve olumsuz cevapların yüzdeleri hesaplanır ve bu ikisinin farkı alınır. Daha sonra bu farka 100 eklenerek her bir soru için ayrı yayılma endeks oluşturulur.

Tüketici Güven Endeksi Soruları Nelerdir?

Tüketicilere 5 farklı soru sorulur:

  1. Bugünlerde ekonomik açıdan ne durumdasınız?
  2. Geleceğe baktığınızda önünüzdeki bir yılda ekonomik durumunuzu nasıl öngörüyorsunuz?
  3. Bir ay öncesine göre Türkiye ekonomisinin durumuna ilişkin görüşünüz nedir?
  4. Sizce önümüzdeki 12 ay içinde Türkiye ekonomisi ne durumda olacak?
  5. Sizce içinde bulunduğumuz dönem televizyon, buzdolabı ve mobilya gibi dayanıklı tüketim malları ile konut ya da arana almak için iyi mi, kötü mü?

Cevap seçenekleri:

  • Daha iyi (pozitif)
  • Daha kötü (negatif)
  • Fikrim yok (Nötr)

Yayılma endeksinin aritmetik ortalaması alınarak genel endeks hesaplanır. Değerleme 0-200 aralığındadır. Eğer endeks 100 üstüyse iyimser durum 100 altı ise kötümser durumu gösterir.

Bu endeks ile tüketicilerin geleceğe yönelik beklentilerini daha iyi anlamak amaçlanır. Bu amaçla da 2 ve 4. soruları sorulur ve cevaplarına göre belirlenir.

Tüketici eğilim endeksi ise tüketicinin içinde bulunduğu durumdaki tüketim durumunu öğrenmeyi amaçlar. Bu nedenlerde 5. soru sorulur ve cevaplarına göre belirlenir.

Tüketici Güven Endeksi Düşerse Ne Olur?

Tüketici güven endeksi düşerse, piyasadaki ekonomik hareketlilik de azalır. Buna bağlı olarak toplam talepte gerileme yaşanır. Ayrıca bu durum diğer ekonomik büyüklükleri de olumsuz yönde etkiler. Eğer endeks 100 puanın altında kalıyorsa tüketici güveninde kötümser durum olduğunu gösterir.

Tüketici Güven Endeksi Artması Ne Demek?

Tüketici güven endeksi Artarsa, piyasada ekonomik hareketlilik oluşur. Buna bağlı olarak toplam talepte artış yaşanır. Ayrıca bu durum diğer ekonomik büyüklükleri de olumlu yönde etkiler. Eğer endeks 100 puanın üstünde ise tüketici güveninde iyimser durum olduğunu anlayabiliriz.

Finansal piyasalarda 8 yılı aşkın süredir danışmanlık yapıyorum. 4 yıldır ise bu blogta kendi tecrübelerim ve bilgi birikimimden yola çıkarak piyasalar ve şirketler hakkında incelemeler yazıyorum. Siz de finansal okuryazarlık konusunda kendinizi geliştirmek istiyorsanız yazılarımdan faydalanabilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz